Huub Stapel presenteerde in 2023 de succesvolle MAX-televisieserie Langs de IJssel, waarin hij de loop van de IJssel volgde van het oosten (Westervoort) naar het Ketelmeer bij Kampen, en mensen en landschappen ontmoette langs deze "eigenzinnige" rivier, met bezoeken aan Hanzesteden als Deventer en Zutphen, kastelen, en de lokale cultuur.
Een serie waar we met plezier naar hebben gekeken en wat ons een inspireerde om de hanzesteden eens te gaan bezoeken. Met de bedoeling om via stadswandelingen de stad te ontdekken in al zijn glorie en ons onder te dompelen in de lokale cultuur.
Ik begin dan ook via Google en tegenwoordig de AI functie in google mijn licht eens te laten schijnen op deze steden. En al snel ontdek we hier te maken hebben met 183 steden !!!
Hanzesteden
Het komt er bijna op neer dat het hazeverbond van destijds zo'n beetje de voorloper is van het huidig Europa.
met de bedoeling om tussen de steden handel te bedrijven en samen te werken waardoor "buitenstaanders" ( lees rovers , piraten en bandieten) minder kans hebben buit te gaan maken. Omdat overvallen van de schepen stukken lastiger wordt.
Veel handel werd bedreven via de zee en rivieren , maar wij gaan over land deze steden bezoeken.
Te beginnen bij
Groningen lag in de middeleeuwen op een strategische plek: enerzijds hoog genoeg op het noordelijkste puntje van de Hondsrug, zodat het water er niet bij kon als er stormvloeden waren, anderzijds goed bereikbaar vanaf het water via onder andere het Reitdiep, en te land via diezelfde Hondsrug, die reizigers hoog en droog langs moerassen en veengebieden leidde. Het is dan ook logisch dat Groningen in de middeleeuwen uitgroeide tot een welvarend handelscentrum. Door middel van verdragen en bepalingen trok de Stad handel en macht naar zich toe: het stapelrecht liet niet toe dat in de Ommelanden geproduceerde waren ergens anders dan in Groningen mochten worden aangeboden en verhandeld.
Pakhuizen zoals die nog al tijd te zien zijn aan het Hoge der A lagen vol graan, wol en huiden die werden verhandeld in Engeland, maar ook in Duitsland, Denemarken en het Baltisch gebied.
via onderstaande route willen we historisch Groningen gaan ontdekken
En proberen we sporen van de hanze cultuur van weleer te ontdekken.
Aangezien Groningen zo dicht bij ons ligt , hebben we besloten om hier met onze normale auto naar toe te gaan. Het start punt is bij het Gronings museum , waar we dus een beetje in de buurt ook onze auto proberen kwijt te raken.
En ondanks deze grijze zondag morgen was het toch even zoeken. En de gedachte ff gratis parkeren in de stad kon ik ook na 5 min los laten.
gemiddeld € 4,50 / uur...... Kajchinggggg
Niet te veel over nadenken... De wandelschoenen aan , en gaan met die banaan.
blijft toch een juweeltje he... het hoofdstation van Groningen
Op dit moment onderdeel van een immens verbouwing project
Maar dat zal vast mooi gaan worden
Wij lopen langs het Groninger museum en slaan links af de Ubbo Emmius singel in , en hier is al goed te zien dat Groningen te maken had met handel.
Prachtige herenhuizen , met bijna overal iets van een wapen boven aan de gevel
Hoewel dit wapen ik hier nu niet had verwacht.
Het wapen van Dokkum namelijk.
Maar ik ga nog meer schokkende dingen zien
Via Hoge der Aa en de Vishoek lopen we naar de Noorder Haven
Waar we op de hoek Cafe de sleutel zien die stamt uit het jaar 1659 aldus de verhalen
de stoep steen van Anno 1746 , doet iets anders vermoeden
Een verbouwing misschien ?
Maar dit is naar alle waarschijnlijkheid wel een plek , waar heel vroeger de hanze schepen aan legden om hun waar aan wal te zetten.
Vandaaruit kuieren we het Noorderplantsoen binnen
Een park wat in het voorjaar zeker de moeite waard is heb ik zo het idee.
Maar wat er nu een beetje troosteloos bij ligt
Langs de nieuwe kerk
Weer terug naar de Noorderhaven , maar dan van de andere kant bekeken.
En door de oude kijk in t'Jat straat lopen we langs de harmonie , nu onderdeel van de Rijks Universiteit
vroeger was het een Cultureel Complex , waarin concerten werden gegeven
Inmiddels staan wij ons te vergapen aan het universiteits gebouw zelf
Maar dan valt me er iets op....
Zie ik daar nu plompe bladen ?
Ja klopt , en het schijnt dat dit de friese verbintenis weergeeft van de ommelanden destijds van de stad Groningen
Ommelander wapen
Het wapen van de Ommelanden, een zilveren schild met daarop drie schuine blauwe balken en elf rode harten is in 1582 ontstaan als symbool van de onafhankelijkheid van de Ommelanden.
De drie balken stellen de drie Ommelanden (Westerkwartier, Hunsingo en Fivelingo) voor en de elf rode harten de onderkwartieren van de drie Ommelanden (vier in het Westerkwartier: Vredewold, Langewold, Humsterland en Middag, vijf in Hunsingo: de Marne, Halfambt, Oosterambt, Ubbega en Innersdijk en twee in Fivelingo: Hogeland en Duurswold). Het schild wordt gedekt door een gouden kroon, vijf bladeren en vier parels en wordt aan weerszijden vastgehouden door een gouden leeuw, het symbool van de Nederlanden.
Het zal altijd wel een strijd blijven met die Friezen... 😉
Denk niet dat tik tok tammo dit weet...
Neemt niet weg dat het een prachtig gebouw is
En midden in de stad op de grote markt kom je dit tegen
Het goud kantoor.
Het Goudkantoor is gebouwd in 1635 en heette toen het Collectehuis. Het was een belastingkantoor voor Stad en Ommelande. De naam Goudkantoor, verzonnen door de Groninger bevolking, stamt uit de periode 1814-1887 en werd langzamerhand ook in officiële documenten overgenomen. Het pand werd in die periode namelijk gebruikt als Waarborgbureau voor Goud- en Zilverwerken
De "olle grieze" doet z'n naam eer aan vandaag
en verhult zich in nevelen
En via de achterzijde van de martini kerk en door het martinikerhof lopen we naar de Prinsentuin
Daar waar de tijd stil heeft stil gestaan
de oude zonnewijzer geeft geen tijd vandaag.
Nu snap ik het dat de tijd hier dan ook stil staat
De martini kerk en stukje toren vanaf de voor zijde
In het forum , scoren we een broodje en een beetje drinken , om daarna onze weg te vervolgen richting de vismarkt.
Met uitzicht op de korenbeurs , daar waar nu een appie heijn zit gevestigd , maar waar jaren geleden het koren werd verhandeld
Oorspronkelijk uit 1774 , maar dat was een iets ander gebouw dan de huidige.
Wel onderdeel van de eeuwen oude handels traditie die Groningen stad had
En waar het resultaat nog duidelijk is te zien op sommige plekken
Bijna kastelen wat er is gebouwd in die tijd en waar de rijke handelaren in woonden
Daarmee komen wij aan het einde van onze stadswandeling
en heeft de Stad ons positief verrast
benieuwd op de hanze sporen ook in de andere steden zo duidelijk is te zien
